Elaine Chi Thai Home

Vào truyện

1.
Trước đèn xem truyện Tây Minh,
Gẫm cười hai chữ nhân tình éo le.
Hỡi ai lẳng lặng mà nghe,
Dữ răn việc trước, lành dè thân sau.
5.
Trai thời trung hiếu làm đầu,
Gái thời tiết hạnh là câu trau mình.
Có người ở quận Đông Thành,
Tu nhân tích đức, sớm sinh con hiền.
Đặt tên là Lục Vân Tiên,
10.
Tuổi vừa hai tám, nghề chuyên học hành.
Theo thầy nấu sử xôi kinh,
Tháng ngày bao quản sân Trình lao đao.
Văn đà khởi phụng đằng giao,
Võ thêm ba lược, sáu thao ai bì.

Vân Tiên Tạ Thầy Về Đi Thi

15.
Xảy nghe mở hội khoa thi,
Vân Tiên vào tạ tôn sư xin về:
"Bấy lâu cửa thánh dựa kề,
"Đã tươi khí tượng lại xuê tinh thần.
"Nay đà gặp hội phong vân.
20.
Ai ai mà chẳng lập thân buổi này.
Chí lăm bắn nhạn ven mây, (*)
"Danh tôi, đặng rạng, tiếng thầy bay xa.
"Làm trai trong cõi người ta,
"Trước lo báo bổ sau là hiển vang." (*)
25.
Tôn sư bàn luận tai nàn,
Gẫm trong số hệ khoa tràng còn xa.
Máy trời, chẳng dám nói ra,
Xui thầy thương tớ xót xa trong lòng.
Sau dầu tỏ nỗi đục trong,
30.
Phải toan một phép để phòng hộ thân.
"Rày con xuống chốn phong trần,
"Thầy cho hai đạo phù thần, đem theo.
"Chẳng may mà gặp lúc nghèo,
"Xuống sông cũng vững, lên đèo cũng an."

Vân Tiên Lo Sợ Cho Tương Lai

35.
Tôn sư trở lại hậu đàng,
Vân Tiên ngơ ngẩn lòng càng sanh nghi: "Chẳng hay mình mắc việc chi?"
"Tôn sư người dạy khoa kỳ còn xa?"
"Hay là bối rối việc nhà?"
40.
"Hay là đức bạc hay là tài sơ?"
"Bấy lâu lòng những ước mơ,"
"Hội này chẳng gặp còn chờ hội nao?"
" Nên hư chẳng biết làm sao,"
"Chi bằng hỏi lại lẽ nào cho minh".
45.
Đặng cho rõ nỗi sự tình,
Ngỏ sau ngàn dặm đăng trình mới an.
Tôn sư ngồi hãy thở than,
Ngó ra trước án thấy chàng trở vô.
Hỏi rằng: "Vạn lý trường đồ,"
50.
"Sao chưa cất gánh trở vô việc gì?"
"Hay là con hãy hồ nghi,"
"Thầy bàn một việc khoa kỳ ban trưa?"
Vân Tiên nghe nói liền thưa:
"Tiểu sinh chưa biết nắng mưa buổi nào?"
55.
"Song đường,tuổi hạc,đã cao",
"Xin thầy nói lại âm hao, con tường."
Tôn sư nghe nói thêm thương,
Dắt tay ra chốn tiền đường xem trăng,
Nhân cơ tàng sự, dặn rằng*)
60.
Việc người chẳng khác việc trăng trên trời.
Tuy là soi khắp mọi nơi,
Khi mờ, khi tỏ, khi vơi, khi đầy.
Sao con chẳng rõ lẽ nầy,
Lựa là con phải hỏi thầy làm chi?
65.
"Số con hai chữ khoa kỳ,"
"Khôi tinh đã rạng, Tử vi thêm lòa."
"Hiềm vì ngựa chạy đường xa,"
"Thỏ vừa ló bóng, gà đà gáy tan." (*)
"Bao giờ cho tới bắc phang,"
70.
"Gặp chuột ra đàng, con mới nên danh."
"Sau dầu đặng chữ hiển vinh",
"Mấy lời thầy nói tiền trình chẳng sai."
"Trong cơn bỹ cực thái lai,"
"Giữ gìn cho vẹn việc ai chớ sờn."
75.
Vân Tiên vội vã tạ ơn,
Trăm năm dốc giữ keo sơn một lời.
Ra đi vừa rạng chân trời,
Ngùi ngùi ngó lại nhớ nơi học đường.
Tiên rằng: "Thiên cát nhứt phương",
80.
"Thầy đeo đoạn thảm, tơ vương mối sầu.
"Quản bao thân trẻ dãi dầu,
"Mang đai Tử Lộ, quảy bầu Nhan Uyên". (*)
"Bao giờ cá nước gặp duyên,"
"Đặng cho con thảo phỉ nguyền tôi ngay."

Vân Tiên Lên Đường Gặp Lũ Sơn Đài

85.
Kể từ lướt dặm tới nay,
Mỏi mê hầu đã mấy ngày xông sương.
Đoái nhìn phong cảnh thêm thương,
Vơi vơi dặm cũ nẻo đường còn xa.
Chi bằng kiếm chốn lân gia,
90.
Trước là tìm bạn sau là nghỉ chân.
Việc chi than khóc tưng bừng,
Đều đem nhau chạy vào rừng lên non.
Tiên rằng: "Bớ chú cõng con!",
"Việc chi nên nỗi bon bon chạy hoài?"
95.
Dân rằng: "Tiểu tử là ai?
"Hay là một đảng sơn đài theo tao?"
Tiên rằng: "Cớ sự làm sao,
"Xin ngừng vài bước sẽ trao một lời."
Dân nghe tiếng nói khoan thai,
100.
Kêu nhau đứng lại bày lời phân qua:
"Nhân rày có đảng lâu la,
"Tên rằng Đỗ Dự, hiệu là Phong Lai".
"Nhóm nhau ở chốn sơn đài,
"Người đều sợ nó có tài khôn đương.
105.
"Bây giờ xuống cướp thôn hương,
"Thấy con gái tốt qua đường bắt đi.
"Xóm làng chảng dám nói chi,
"Cảm thương hai gã nữ nhi mắc nàn!
"Con ai vóc ngọc mình vàng,
110.
"Má đào mày liễu dung nhan lạnh lùng"(*)
"E khi mắc đảng hành hung",
"Uổng trang thục nữ sánh cùng thất phu".
"Thôi thôi chẳng dám nói lâu",
"Chạy đi cho khỏi kẻo âu tới mình"
115.
Vân Tiên nổi giận lôi đình,
Hỏi thăm: "Lũ nó còn đình nơi nao?
"Tôi xin ra sức anh hào",
"Cứu người cho khỏi lao đao buổi này."
Dân rằng: " Lũ nó còn đây",
120.
"Qua xem tướng bậu thơ ngây đã đành.(*)
"E khi họa hổ bất thành,(*)
"Khi không mình lại xô mình vào hang."
Vân Tiên ghé lại bên đàng,
Bẻ cây làm gậy, tìm đàng chạy vô.
125.
Kêu rằng: "Bớ đảng hung đồ!"
"Chớ quen làm thói hồ đồ hại dân."
Phong Lai mặt đỏ phừng phừng:
"Thằng nào dám tới lẫy lừng vào đây."
"Trước gây việc dữ tại mầy",
130.
"Truyền quân bốn phiùa phủ vây bịt bùng."
Vân Tiên tả đột hữu xông,
Khác nào Triệu Tử phá vòng Đương Dương.
Lâu la bốn phía vỡ tan,
Đều quăng gươm giáo tìm đàng chạy ngay.
135.
Phong Lai trở chẳng kịp trở tay,
Bị Tiên một gậy thác rày thân vong.
Dẹp rồi lũ kiến chòm ong,
Hỏi: "Ai than khóc ở trong xe này?"
Thưa rằng: "Tôi thiệt người ngay,"

Vân Tiên Cứu Kiều Nguyệt Nga

140.
"Sa cơ nên mới lầm tay hung đồ.
"Trong xe chật hẹp khôn phô,
"Cúi đầu trăm lạy, cứu cô tôi cùng."
Vân Tiên nghe nói động lòng,
Đáp rằng:"Ta đã trừ dòng lâu la".
145.
"Khoan khoan ngồi đó chớ ra,
"Nàng là phận gái, ta là phận trai.
"Tiểu thư con gái nhà ai,
"Đi đâu nên nỗi mang tai bất kỳ.
"Chẳng hay tên họ là chi?"
150.
"Khuê môn phận gái việc gì đến đây?
"Trước sau chưa hãn dạ nầy,
"Hai nàng ai tớ, ai thầy nói ra?"
Thưa rằng: "Tôi Kiều Nguyệt Nga,
"Con này tỳ tất tên là Kim Liên.
155.
"Quê nhà ở quận Tây Xuyên",
"Cha làm tri phủ ở miền Hà Khê."
"Sai quân đem bức thư về,"
"Rước tôi qua đó định bề nghi gia".
"Làm con đâu dám cãi cha",
160.
Ví dầu ngàn dặm đàng xa cũng đành!
Chẳng qua là sự bất bình,
Hay vầy cũng chẳng đăng trình làm chi.
Lâm nguy chẳng gặp giải nguy,
Tiết trăm năm cũng bỏ đi một hồi.
165.
"Trước xe quân tử tạm ngồi,
"Xin cho tiện thiếp lạy rồi sẽ thưa:
"Chút tôi liễu yếu đào thơ,
"Giữa đường lâm phải bụi dơ đã phần.
"Hà khê qua đó cũng gần
170.
"Xin theo cùng thiếp đền ơn cho chàng".
"Gặp đây đương lúc giữa đàng,
"Của tiền không có, bạc vàng cũng không".
"Gẫm câu báo đức thù công",
"Lấy chi cho phỉ tấm lòng cùng ngươi."
175.
Vân Tiên nghe nói liền cười:"
"Làm ơn há dễ trông người trả ơn".
"Này đà rõ đặng nguồn cơn",
"Nào ai tính thiệt so hơn làm gì?"
"Nhớ câu kiến ngãi bất vi",
180.
Làm người thế ấy cũng phi anh hùng".
"Đó mà biết chữ thủy chung,"
"Lựa là đây phải theo cùng làm chi."
Nguyệt Nga biết ý chẳng đi,
Hỏi qua tên họ một khi cho tường".
185.
Thưa rằng: "Tiện thiếp đi đường",
"Chẳng hay quân tử quê hương nơi nào?"
Phút nghe lời nói thanh tao,
Vân Tiên há nỡ lòng nào phôi pha:
"Đông thành vốn thiệt quê ta,"
190.
"Họ là Lục thị, tên là Vân Tiên".